آسيب‌شناسي عروق بحث شده است‌. اين كتاب در ژاپن هم به اندازه‌ٴ چين شهرت يافت‌. او هم‌چنين بهترين تحرير و شرح نان چينگ‌، اثر كلاسيك پزشكي تأليف پيِـن چئيائو (پنجم پ م‌) را نوشت‌.

چـو تـان ـ چئـي‌

چو تان ـ چئي1 پزشك چيني (1281 ـ 1358)، آخرين ((چهار پزشك معروف سلسله‌هاي چين‌ و يوان‌)).
چوتان ـ چئي نام اصلي او نبود، بلكه در ميان مردم بدان شهرت داشت‌. تخلص او چنگ ـ هنگ و لقبش ين ـ شين بود.
((چهار پزشك معروف چين و يوان‌)) عبارت بودند از ليو وان ـ سو (يازدهم ـ 2)، چانگ‌ تزوـ هو (دوازدهم ـ 2)، لي كائو (سيزدهم ـ 1)،2 بالاخره چو تان ـ چئي‌.
چو تان ـ چئي در سال 1281 در ئي ـ وو، چكيانگ زاده شد. مقدمات را در زادگاهش‌ آموخت و به اميد يافتن شغلي دولتي به تحصيل آثار كلاسيك پرداخت‌. گفته مي‌شود او پيرو تائو بود؛ ولي اين مطلب گمراه‌كننده است‌. واقعيت اين است كه او به كوه پاهوا رفت و نزد ون‌ ئي ـ كونگ‌3 به تحصيل پرداخت‌، كه دقيقاً يك تائويي نبود، بلكه از مروجان آيين نوكنفوسيوسي‌ چوشي (دوازدهم ـ 2) بود. در داستان گفته مي‌شود، انگيزه‌ٴ چو براي آموختن پزشكي از آن ناشي‌ شد كه استادش شو به بيماري مزمني مبتلا بود و چو اميدوار بود علاج او را بيابد 4 (بعدها علاج‌ آن را يافت و همين موجب شهرت او شد).
چو در پي كسب معلومات پزشكي به سوچو در نانكينگ و محل‌هاي ديگر و سرانجام به‌ هانگچو سفر كرد و از پزشك عجيبي به نام لو چيه ـ تئي درس آموخت‌. اين لو خود از شاگردان‌ چانگ يوان ـ سو بود. چو از او سنت‌هاي پزشكي يوان و آنچه را كه در ادويه‌ٴ مفرده‌ٴ سونگ‌ وجود داشت‌، فرا گرفت‌.
ولي او براي خود نظريه‌هاي نو تدوين كرد؛ مثلاً نظريه‌ٴ آتش‌هاي دروني‌: آتش اصلي كه در قلب است و آتش‌هاي فرعي كه در كبد و كليه جاي دارند. بيماري‌ها از اين آتش‌ها و تضاد آنها ناشي مي‌شوند. به‌علاوه‌، او مدعي شد كه تعادل ميان دو اصل يانگ (نر يا فعال‌) و يين (ماده يا


Chu Tan- ch'i .1
2 .او را به‌غلط در نيمه‌ٴ دوم سده‌ٴ سيزدهم جاي داده‌ام (مقدمه 2، 1962). وقتي آن يادداشت را مي‌نوشتم نمي‌دانستم لي كائو (= لي توانگ يوان‌) در سال 1251 در 72 سالگي مرده است‌؛ بنابراين دقيقاً به نيمه‌ٴ اول سده‌ٴ سيزدهم تعلق دارد.
3 .نام واقعي او Hsu Chien و تخلصش I Chih بود. پس‌از مرگ با نام Wen I تقديس شد.
4 .به گفته‌ٴ شين يوان شيه مقاله‌ٴ 242، اين بيمار مادرش بود، نه استادش شو.